KIYMETLİ EVRAKTA ÇEK

KIYMETLİ EVRAKTA ÇEK

Çek bir kıymetli evrak olup kıymetli evrak niteliğine sahip olup düzenleyen, lehtar ve muhatap arasındaki üçlü bir havale ilişkisini barındırır. Burada muhatap bankadır.

Muhatap banka düzenleyenin ekonomik durumunu da gözeterek düzenleyenle bir çek anlaşması yapar. Muhatap banka çekin ödenmemesinden sorumlu değildir. Ancak 31 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bankaların süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için karşılığının bulunmaması halinde ödemekle yükümlü oldukları tutar ise 12.650 TL’dir.

ÇEKİN UNSURLARI NELERDİR?

1. A) Çekin Zorunlu Unsurları

• Çek kelimesinin çekte bulunması zorunludur.
• Çekte belirli bedelin ödenmesi konusunda kayıtsız şartsız havale olmalıdır.
• Muhatabın adının ve soyadının çekte bulunması gerekir. Ancak çekte muhatap banka olabildiğinden bankanın ticaret unvanı yazılmalıdır.
• Keşide tarihi çekte bulunmak zorundadır.
• Keşide edenin imzası çekte bulunmak zorundadır.

1. B) Çekin Alternatif Zorunlu Unsurları

• Ödeme yeri yazılmalıdır. Ancak açıkça gösterilmemişse muhatabın adının yanındaki yer ödeme yeridir.
• Keşide yeri yazılmalıdır. Ancak keşide yerinin açıkça yazılmaması durumunda keşidecinin adının yanındaki yer keşide yeri sayılacaktır.

1. C) Çek Kanuna Göre Çekte Bulunması Zorunlu Unsurlar

• Vergi kimlik numarası
• Banka şubesinin adı ve hesap numarası
• Banka tarafından basılmış bir çek karnesinin varlığı
• Karekod ve Seri Numarası

ÇEKTE ISLAK İMZA ŞARTI

Çek ancak ıslak imza ile imzalanabilmektedir. İmza yerine mühür veya parmak basmak mümkün değildir. Düzenleyenin imzası çekte olması gereken zorunlu bir unsurdur. Çekin ıslak imza ile imzalanamaması durumunda çek geçerliliğini kaybedecektir.

ÇEKİN İLERİ TARİHLİ DÜZENLENMESİ

Çekin düzenlenme tarihinin çekin gerçekten düzenlendiği tarih olması gerekmektedir. Fakat uygulamada ileri tarihli düzenlenen çeklere de rastlanır. Çek Kanunu’nun Geçici 3. maddesinin 5. fıkrası gereğince; 31.12.2023 tarihine kadar çekte ileri tarihli bir düzenleme tarihinin belirlenmesi mümkündür. Bu maddeye göre “31/12/2023 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersizdir.”

 

Bu süre 7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 65. Maddesiyle 31.12.2025 tarihine kadar uzatılmıştır. Böylece çek üzerinde yazan düzenleme tarihten önce çekin ödenmek üzere muhatap bankaya ibraz edilmesi 31/12/2025 tarihine kadar geçersiz olacaktır.

ÇEKTE İBRAZ SÜRELERİ

Çekin ödenmek için belirli bir yerde ve belirli bir sürede bankaya ibraz edilmesi zorunludur. Ödeme yeri ve düzenleme yeri çekin üzerindeki kayıtlara göre belirlenir.

Çekte ibraz süreleri Ticaret Kanunumuzun 796. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre:

• Düzenleme yeri ve ödeme yeri aynı yerde ise ibraz süresi 10 gündür. Düzenleme yeri ile ödeme yeri aynı şehirde ise aynı yer sayılır.
• Düzenleme yeri ve ödeme yeri farklı yerde ise ibraz süresi 1 aydır. Düzenleme yeri ile ödeme yeri farklı şehir veya farklı ülkede ise farklı yer sayılır.
• Düzenleme yeri ve ödeme yeri farklı kıtalarda ise ibraz süresi 3 aydır.